Οι δρόμοι της Ιταλίας, της Τουρκίας και της Ελλάδας

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΝΙΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ

Τελευταίως, η ταλαιπωρημένη Ελλάδα, με την ύφεση, την ανεργία και τα αβάσταχτα χρέη, μοιάζει με νησίδα σταθερότητας. Οχι μόνο επειδή η ευρύτερη περιοχή κλονίζεται από κοσμογονικές αλλαγές, αλλά επειδή οι σημαντικότεροι γείτονές μας, η Ιταλία και η Τουρκία, βρίσκονται στη δίνη πολιτικής αβεβαιότητας, η οποία μπορεί να θέσει σε κίνδυνο και την οικονομική τους σταθερότητα. Στην Ελλάδα, αντιθέτως, η πολιτική και η οικονομία μοιάζουν «παγωμένες» σαν να περιμένουμε όλοι τις εκλογές του Μαΐου για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Τότε θα δούμε αν, πράγματι, σταθεροποιείται η κατάσταση εδώ ή αν θα μπούμε σε νέες περιπέτειες.

Η αστάθεια δεν είναι πάντα αρνητική – ούτε είναι η σταθερότητα εξ ορισμού θετική, κυρίως όταν ισοδυναμεί με την τελμάτωση. Στην Ιταλία, ο αρχηγός του κεντροαριστερού Δημοκρατικού Κόμματος, Ματέο Ρέντσι, έριξε την κυβέρνηση στην οποία πρωτοστατεί το κόμμα του, διαμαρτυρόμενος ότι αργούσε να υιοθετήσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Για να επιτύχει όμως αλλαγή στον εκλογικό νόμο και στο Σύνταγμα –πράγμα απαραίτητο για να σπάσει ο κύκλος αδύναμων κυβερνήσεων–, ο Ρέντσι θα πρέπει να έχει τη στήριξη του κεντροδεξιού κόμματος Forza Italia. Ο αρχηγός του κόμματος αυτού, ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι, ήταν, έως τώρα, σκληρός πολέμιος της Κεντροαριστεράς και η συνεργασία μαζί του θα προκαλέσει πολλούς τριγμούς και στο κόμμα του Ρέντσι.

Το πρόβλημα είναι ότι και οι ήπιες μεταρρυθμίσεις που επιχείρησαν οι δύο προηγούμενοι πρωθυπουργοί –Μάριο Μόντι και Ενρίκο Λέτα– προκάλεσαν μεγάλες αντιδράσεις, ενώ η Ιταλία έχει ανάγκη από ουσιαστικές αλλαγές για να τονώσει την επιχειρηματικότητα, να δημιουργήσει θέσεις εργασίας και να μειώσει το δημόσιο χρέος. Εάν ο νέος ηγέτης αποτολμήσει ουσιαστικές αλλαγές στον εργασιακό νόμο και σε άλλους τομείς, θα προκαλέσει την αντίδραση όχι μόνο των συνδικάτων και των αριστερών κομμάτων, αλλά και βουλευτών του δικού του κόμματος που βρίσκονται αριστερά του. Ο Ρέντσι, πάντως, έκανε τη δραματική κίνηση. Το αποτέλεσμα θα δείξει αν είναι απλώς ένας φιλόδοξος νέος χωρίς σχέδιο ή αν θα μπει στην Ιστορία ως μεταρρυθμιστής που πήρε πάνω του όλο το ρίσκο για το καλό της χώρας του. Εάν αποτύχει, η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης δεν θα μπορέσει να ξεφύγει από το τέλμα, ενώ είναι εξαιρετικά δύσκολο να τη στηρίξουν οι εταίροι όπως στήριξαν τις μικρές οικονομίες της Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας.

Ο Ρέντσι πέρασε τον Ρουβίκωνα την Πέμπτη, όταν έπεισε το κόμμα του να ρίξει την κυβέρνηση του συντρόφου τους Ενρίκο Λέτα. Βρίσκεται στην αρχή ενός πολύ δύσκολου εγχειρήματος. Στην Τουρκία, ο πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κυβερνάει επί 11 χρόνια, άλλαξε τη χώρα του ριζικά και τώρα αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη κρίση της πρωθυπουργίας του. Εδώ και δύο μήνες η Τουρκία κλονίζεται από αποκαλύψεις και κατηγορίες για διαφθορά στα υψηλότερα κλιμάκια του κυβερνώντος κόμματος. Η κυβέρνηση αντέδρασε με τη μετάθεση δικαστικών λειτουργών που διεξήγαν τις έρευνες, καθώς και τις μεταθέσεις περίπου 7.000 αστυνομικών. Επιπλέον, παρουσίασε νομοσχέδιο με το οποίο η κυβέρνηση θα ελέγχει τις προαγωγές δικαστικών, καθώς και νομοσχέδιο που θα περιορίζει την ελευθερία του Διαδικτύου.

Η κρίση αυτή διαδέχθηκε τις διαδηλώσεις που ξέσπασαν στην Κωνσταντινούπολη και σε άλλες πόλεις τoν περασμένο Μάιο και Ιούνιο, όταν χιλιάδες πολίτες αντιστάθηκαν στα σχέδια της κυβέρνησης να χτίσει εμπορικό κέντρο σε πάρκο στην πλατεία Ταξίμ. Η αστάθεια στην Τουρκία οφείλεται στις αντιδράσεις πολιτών εναντίον της αυξανόμενης αυταρχικότητας του Ερντογάν, και στις αντιδράσεις του κατά των διαδηλωτών, αλλά και εναντίον των θεσμών που διερευνούν τις καταγγελίες για διαφθορά στο κόμμα του. Η αξία της λίρας κατρακύλησε, ξένα κεφάλαια φεύγουν και το χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης έχασε 14% μέσα σε δύο μήνες. Η αστάθεια μπορεί να οδηγήσει είτε σε νέα ισορροπία στην Τουρκία, όπου ο Ερντογάν θα περιορίσει τις αυταρχικές του τάσεις, είτε σε αυξανόμενες πολιτικές εντάσεις και οικονομικές δυσκολίες.

Στην Ελλάδα, ύστερα από πολλά χρόνια όπου κυβερνήσεις απέφευγαν μεταρρυθμίσεις για να μην ταράξουν τα νερά, εδώ και τέσσερα χρόνια αντιμετωπίζουμε τη μία αλλαγή μετά την άλλη. Εως τώρα, η αστάθεια ήταν ελεγχόμενη. Εάν οι αλλαγές οδηγήσουν σε μια πιο βιώσιμη οικονομία και σε ένα πολιτικό σύστημα που θα λειτουργεί με γνώμονα το κοινό καλό και όχι το κομματικό συμφέρον, θα έχουμε βιώσει μια ειρηνική επανάσταση. Βλέποντας τους γείτονές μας, διαπιστώνουμε ότι καμία χώρα δεν έχει εύκολο δρόμο μπροστά της. Δεν είμαστε ούτε χειρότερα ούτε καλύτερα από άλλους. Αρκεί να ξέρουμε πού θέλουμε να πάμε.

http://www.kathimerini.gr

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s